حسين قرچانلو

134

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

مقام داشتند . روحانيان از قدرت و احترام فراوان بهره‌مند بودند و پايينتر از اين طبقات ، تودهء مردم ، يعنى پيشه‌وران و دهقانان و مردم عادى قرار داشتند كه فاقد هرگونه حقوقى بودند . زندگى مردم اين دوره از راه شكار ، صيد ماهى ، كشاورزى و گله‌دارى تأمين مىشد . پرورش خر ، گاو ، خوك ، بز و گوسفند معمول بود و كشت گندم و جو و درخت مو و انواع سبزيجات رواج داشت . خوراك اغلب مردم غلات و حبوبات و انواع سبزيها و ماهى بود . در صنايع دستى پيشرفت زيادى به چشم مىخورد و مهمتر از همه ، صنعت نساجى بود . گذشته از اين ، كفّاشى ، نجّارى ، زرگرى و سنگتراشى نيز رواج داشت . از ميان همه هنرها فقط آثار باارزشى از معمارى و بناهاى مذهبى و مقبره‌ها باقى است . از معابد ، البته آثار زيادى به جا نمانده و حال آنكه ، مقبره‌هاى زيادى به شكل مصطبه و اهرام هم‌اكنون باقى است . مصطبه سكوى برجسته‌اى بوده است كه زير آن اتاقى تعبيه شده و تابوت چوبى يا سنگى حاوى جسد را در آن قرار مىدادند . اهرام از سنگهاى بزرگ تراش بدون ملاط ساخته شده و تعداد آنها در حدود هشتاد عدد است و همه در ناحيهء ممفيس قرار دارند . بلندترين هرم ، هرم خئوپس است كه يكصد و سى و هشت متر ارتفاع دارد . « 1 » در حدود 2200 سال قبل از ميلاد مسيح ، شاهزادگان شهر تب در مصر عليا ، عنوان فرعون بر خود گذاشتند . اين دوره را امپراتورى ميانه يا نخستين امپراتورى شهر تب مىخوانند . فراعنهء اين سلسله اردوكشيهايى براى غارت و دستبرد به اطراف مىزدند . مصريها در اين هنگام از آبشار دوم نيل در نوبه گذشته ، وارد حبشه شدند ، شبه جزيرهء سينا را به تصرف درآوردند و براى تجارت با كرت و عربستان و سواحل سومالى ( صومالى ) به مسافرتهاى دريايى پرداختند . « 2 » سرانجام ، در حدود 1680 قبل از ميلاد ، قومى از آسيا به نام هيكسسها ( هيكسوسها ) وارد مصر شدند . اينان ابتدا مصر سفلى و سپس مصر عليا را تصرف كردند . اين قوم حدود يك قرن بر مصر حكومت كردند . سرانجام ، شاهزادگان و امراى شهر تب در مصر عليا در برابر آنان قيام كردند و در 1580 قبل از ميلاد ، هيكسسها را از مصر رانده ، امپراتورى جديد يا دومين امپراتورى تب را در

--> ( 1 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 20 - 22 . ( 2 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 24 .